Page 27 - pest-POSTEN nr 1, 2022

Side 27 -pest-POSTEN

Overforbruk av antibiotika over lang tid,
kombinert med dårleg hygiene, har resultert i
kraftig framvekst av multiresistente bakteriar,
særleg extended-spectrum beta-lactamase
(ESBL) produserande Gram-negative bakteriar.
Ein systematisk litteraturgjennomgang frå 2019
fann at 18% av Escherichia coli og 54% av
Klebsiella species frå blodkulturar i afrikanske
sjukehus var resistente mot tredjegenerasjons
cefalosporinar (12). I Tanzania har førekomsten
av ESBL blant denne typen bakteriar auka frå
rundt 20% til nesten 70% siste 20 årene (1, 2,
6, 13, 14). Desse bakteriane har samstundes
resistens mot mange andre antibiotika, og er
insidensen og mortaliten ved sepsis blant gamle resistent mot stort sett alle lokalt tilgjengelege
folk, som vi er van med i rike land, betyr relativt antibiotika. Kor mykje antibiotikaresistens
mindre på totalstatistikken i Afrika på grunn av betyr for overleving er ikkje heilt avklart, og er
den unge populasjonen. avhengig av mange faktorar, inkludert tilgang

Malaria liknar klinisk på bakteriell sepsis, men på diagnostikk og breispektra reservemedisinar
kan diagnostiserast raskt sjølv under svært enkle (12). Men i Tanzania har vi dokumentert at sepsis
tilhøve med malaria hurtigtestar som er vidt forårsaka av ESBL-produserande multiresistente
tilgjengeleg og enkle å bruka, trass i varierande bakteriar er assosiert med dramatisk auka
sensitivitet (10). Andelen malaria som årsak mortalitet (1, 6). I enkelte geografiske område
til akutt febersjukdom varierer med geografi, er Salmonella typhi den dominerande mikroben
malariakontrolltiltak og har generelt blitt i blodbaneinfeksjonar, og denne mikroben har
mindre dei seinare år. Blant 870 feberpasientar også aukande resistensproblematikk og betydeleg
innlagt på sjukehus i Nord-Tanzania hadde mortalitet på rundt ti prosent (13).
60% ein «klinisk malaria» diagnose, men etter Sepsis utgjer ei stor terapeutisk utfordring i Afrika.
grundig laboratoriediagnostikk var det under 2 Utan tilgang til bakteriologisk diagnostikk må ein
% som fekk bekrefta malaria, mens 10% hadde velge eit empirisk behandlingsregime som skal ta
bakteriemi eller fungemi, og heile 26% hadde høgde for massive resistensproblem. Siste tida er
ulike zoonosar som brucellose, leptospirose, karbapenemar tatt meir i bruk for å sikre seg mot
Q-feber og rickettsiosar (11). ESBL-produserande bakteriar. Diverre er allereie
Behandling og resistens karbapenemaseproduserande bakteriar begynt å
breie seg (15, 16), og truar med å gjere sepsis til
Dei fleste afrikanske sjukehus har ikkje rutine- ein intraktabel sjukdom.
diagnostikk med blodkultur, og det er sjeldan
tilgjengeleg testar for vanlege infeksjonar som
dengue, leptospirose, rickettsiosar, og andre
tropiske sjukdommar som klinisk kan likna sepsis.
Det betyr at, bortsett frå malariapasientar med
positiv hurtigtest, så vil ein stor del av pasientane
med klinisk sepsis aldri få rett etiologisk diagnose.
Dette stiller klinikaren i ein vanskeleg situasjon
og fører til utstrakt behandling med antibiotika,
som kunne vore unngått med betre diagnostiske
verktøy.