Page 26 - pest-POSTEN nr 1, 2022

-pest-POSTEN Side 26

Tropespalten:

Sepsis i

låginntektsland

Av Bjørn Blomberg og Nina Langeland

Ein av 50 pasientar som blir innlagt i Norske sjukehus har sepsis, og kvar sjuande
sepsispasient døyr. Korleis er rangerar sepsis i sjukdomspanoramaet i fattige land?

Omfang av problemet rundt 20% (10-30%) av pasientar med bakterielle
blodbaneinfeksjonar døyr (1-5). Pasientar med
Sjølv om livsstilsrelaterte helseproblem, sepsis forårsaka av mikrobe som er resistent mot
diabetes, hjartesjukdom og kreft er på frammarsj aktuell behandling har auka risiko for dødeleg
i fattige land, er infeksjonssjukdommar framleis utgang (1, 5, 6), og pasientar med underliggande
ei dominerande årsak til sjukdom og død her. hiv-infeksjon har særskilt høg mortalitet, stundom
Tjuefire av 27 låginnteksland ligg i Afrika, og i samband med Mycobacterium tuberculosis
overlappar med områder som er særleg hardt bakteriemi (5, 7).
råka av «dei 3 store» infeksjonane, malaria,
hiv og tuberkulose. Men infeksjonar dominerer Som i rike land, har små barn høg risiko for sepsis.
også i Ghana, Tanzania, Kenya og andre land Ein studie frå Kenya som inkluderte 19339 barn
som har hatt økonomisk framgang og ikkje innlagt med febersjukdom over ein 4 års periode
lenger klassifiserast som låginntekstland, samt i estimerte den minimale årlege insidensen av
rikare land i Asia og Amerika med skeivfordelte bakteriemi til å være 0.5% for barn under 5 år og
ressursar og velferd. 1,5% for dei under 1 år (8). I mange afrikanske
land er nesten halvparten av befolkninga under
Det er utfordrande å kartlegge omfanget av 15 år, og høg insidens av sepsis blant dei yngste
sepsis i fattige land på grunn av utilstrekkeleg bidreg til at «neonatale lidingar» toppar lista over
diagnostisk kapasitet, registrering og global sjukdomsbyrde og bidreg til over 10%
rapportering, samt uklare definisjonar. av alle forspilte helsetapsjusterte leveår (DALY
Internasjonalt definerast no sepsis som organsvikt – disability adjusted life years) (9). Den høge
utløyst av ein uhensiktsmessig respons på
infeksjon. Vurderinga av organsvikt etter SOFA
skår krev blodanalyser (bilirubin, kreatinin,
blodplatar, blodgass) som sjeldan er tilgjengeleg i
sjukehus på landsbygda i låginntektsland. Mange
studiar på temaet inkluderer pasientar innlagt
i sjukehus med akutt febersjukdom og uavklart
fokus utan bruk av strikte sepsiskriterier, eller
er basert på laboratoriebaserte undersøkingar av
blodkulturfunn. I studiar vil typisk mellom 8 og
15% av pasientar innlagte med akutt feber ha funn
av patogene bakteriar eller sopp i blodkultur, og